ރިޔާސީ އިންތިހާބު 2018

އިދިކޮޅުގެ ފުރަތަަމަ މަސައްކަތް އެއް ފަރާތުގައި!

މި އަހަރަކީ ރިޔާސީ އިންތިހާބުގެ އަހަރެވެ. ސިޔާސީ ލީޑަރުން އެންމެ ޕީކްގައި "އެކްޓިވް" ވާނެ އަހަރެވެ. މި އަހަރުގެ ރިޔާސީ އިންތިހާބަކީ ވަރަށް ތަފާތު އިންތިހާބަކަށް ވާނެތީ ސަރުކާރަށާއި އިދިކޮޅަށް ތާއީދު ކުރާ މީހުން ވެސް މި އަހަރު ކެކި އަރާނެ އެވެ. ނަމަވެސް އަދި ފެނިގެން މިދަނީ ދެ ފަރާތުންމެ ކެމްޕޭނަށް ތައްޔާރު ވުމުގެ ގޮތުން ބަހުގެ ހަމަލާ ތަކުން "ވޯމްއަޕް" ކުރަމުންދާ މަންޒަރެއް އެކަންޏެވެ. ސަރުކާރުން ރައީސް އަބްދުﷲ ޔާމީންގެ ފަރާތްޕުޅުން ވެސް އަދި އިދިކޮޅު ލީޑަރުންވެސް ރަސްމީ ކެމްޕޭނެއް ފަށާފައެއް ނުވެއެވެ. އެކަމަކު ދެވަނަ ދައުރަކަށް ރައީސް އަބްދުﷲ ޔާމީން ވާދަ ކުރައްވާނެ ކަން މިހާރު އެންމެނަށް ވެސް އެނގެ އެވެ.

އދިކޮޅު ހަތަރު ޕާޓީން މަސައްކަތް ކުރަނީ ކެންޑިޑޭޓެއް ނަގަން ޕްރައިމަރީއެއް ބޭއްވުމަށެވެ. އެއާއެކު ވެސް ޕްރައިމަރީއަކާ ނުލައި އޭގެ ތެރެއިން އެމްޑީޕީ އާއި ޖޭޕީ އިން މިހާރުވެސް ރިޔާސީ ކެނޑިޑޭޓެއް ކަނޑަ އަޅައި ޓިކެޓް ދީފައިވާ މަންޒަރު ފެންނަ ކަމަށް ގިނަ ފަރާތްތަކެއް ބުނެ އެވެ. ކުރީގެ ރައީސް މައުމޫން ހައްދަވާ ގޮތެއް އަދި އެހާ ސާފެއް ނުވެއެވެ.

ރަސްމީ ކެމްޕޭނެއް އަދި ނައި ނަމަވެސް ރައީސް ޔާމީން ދެވަނަ ދައުރަކަށް އިންތިހާބުވެ ވަޑައިގަތުމަށް "ސިޔާސީ މައިދާން މުށުތެރެއަށް ލައްވައިގެން" ގެންދަވަނީ ތައްޔާރުވެ ވަޑައިގަންނަވަމުންނެވެ. އިދިކޮޅުން ރައީސް ޔާމީން ބަލި ކުރަން ދައްކާނެ ކަމަށް މިހާރު ބެލެވިފައިވާ ކެނޑިޑޭޓުންނަކީ ރިޔާސީ އިންތިހާބެއްގައި ވާދަ ކުރުމަށް ހުރަސްތަކެއް އޮތް ދެ ބޭފުޅުންނެވެ. އެއީ ވަރަށް ބޮޑު ބަދަލެއް އައިސް ވަރަށް ގިނަ ކަންކަން ފުށުންޖެހިގެން ނޫނީ ވާނެ ކަމެއް ނޫނެވެ. -- އެކަމަކު އެހެން އެކަން ނުވާނެ ކަމަށް ވެސް ބަލައިގެނެއް ނުވާނެ އެވެ. --

އެމްޑީޕީން ނެރޭނެ ކަމަށް މި ފެންނަނީ ކުރީގެ ރައީސް މުހައްމަދު ނަޝީދެވެ. ޖުމްހޫރީ ޕާޓީން ގާސިމް އިބްރާހީމެވެ. ނަމަވެސް އެ ބޭފުޅުންނަކީ ޖިނާއީ ކުށެއް ތަންފީޒު ކުރަމުންދާ ބޭފުޅުންނެވެ. އެ ބޭފުޅުން ކުރިމަތިއްލައްވާ ކަމަށް ބުނާއިރު އަދި އިންތިހާބަށް ވަގުތު ކުޑަވެފައިވައިރު އެ ބޭފުޅުންގެ މައްޗަށް އޮތް ގާނޫނީ ހުރަސްތައް ކެނޑިގެން ނުދަނީސް އެ ބޭފުޅުންނަށް ކުރިމަތި ލެއްވޭނެ ކަމަށް ގަބޫލު ކޮށް އެ ފަރާތްތަކަށް ތާއީދު ކުރާ ރައްޔިތުން ތިބެންވީ ހެއްޔެވެ؟

މައިދާނުގައި މިވަގުތު ކޮންމެ ވާހަކައެއް ފެތުރިފައި އޮތަސް ގާނޫނު އަސާސީ ބުނާ ގޮތުން އަދި އެއީ "ހުވަފެނީ ކެންޑިޑޭޓުން" ތަކެކެވެ. އެކަން ބަދަލުވާނެ އެއްވެސް ކަމެއް ހިނގާތަނެއް ވެސް އަދިއެއް ނުފެނެ އެވެ. އެހެން ކަމުން އެފަދަ ކެނޑިޑޭޓުން ތަކެއް ދައްކައިގެން ހިތް ހަމަ ޖައްސާލައިގެން ތިބެވީތޯ މީހުން ސުވާލު ކުރެ އެވެ.

ގައިމުވެސް ބަޔަކު ނިންމާ ގޮތަކަށް ބަަލައިގެން ތިބެ، ގާނޫނީ ބަދަލު ނާންނަނީސް އެއިން އެބޭފުޅަކަށް އިންތިހާބުގައި ވާދައެއް ނުކުރެވޭނެ އެވެ.

ޕީޕީއެމްގެ ޕީޖީ ގްރޫޕްގެ ލީޑަރު އަހުމަދު ނިހާން ހުސެން މަނިކު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި "އެ ބޭފުޅުންނަށް ފުރުސަތު ދިނުމަކީ ގާނޫނީ އިޖުރާއްތާއި ހިލާފުވު" ވުމެވެ.

"ނަޝީދާ އިމްރާނަކީ މިހާރު ވެސް ޖިނާއީ ކުށެއް ތަންފީޒު ކުރަމުންދާ ދެ ބޭފުޅުން އެ ދެ ބޭފުޅުން ކުރެ އެއް ބޭފުޅަކަށްވެސް އަދި ގާސިމް އިބްރާހީމް އަށްވެސް ކުރިމަތި ނުލެވޭނެ ކަން ގާނޫނު އަސާސީގެ މިދަންނަވާ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވޭ، އެއީ ރައީސް ކަމަށް ކުރިމަތިލުމަށް ޝަރުތުކޮށްފަ އޮންނަ މާއްދާއެއް،" ނިހާނު ވިދާޅުވި އެވެ.

ގާނޫނު އަސާސީ ތަންނުދޭ ގޮތަކަށް ނުވަތަ ގާނޫނު އަސާސީއާ ހިލާފަށް އެއްވެސް ފަރާތަކުން އިންތިހާބަށް ކުރިމަތި ލުމަށް ސަރުކާރުން ފުރުސަތު ނުދޭނެ އެވެ. އިދިކޮޅު ފަރާތްތަކުން ކިތަންމެ ވަރަކަށް އެ ނަންތައް ވިދާޅުވަމުން ގެންދެވި ނަމަވެސް ރާއްޖޭގެ ގާނޫނީ އަސާސީން އެއިން އެއްވެސް ބޭފުޅަކަށް ކުރިމަތި ލުމުގެ ޖާގައެއް އަދި ނެތެވެ. ވީމާ ފުރަތަމަ ކުރަން ޖެހޭ މަސައްކަތަކީ އެއީ އެވެ.

ނަމަވެސް އިދިކޮޅުން އެކަމަށް ނުބަލައި ހަރު އަޑުން އެ ބޭފުޅުންގެ ނަންތައް ދަނީ ކެނޑި ނޭޅި ގޮވަމުންނެވެ. ފަހު ވަގުތު ސަރުކާރަށް ބޭފުޅުން ކުރިމަތިލުމަށް ފުރުސަތު ދޭން މަޖުބޫރުވާނެ ކަމަށް ބުނެލައިގެން ތިބެނީ އެވެ.

ރައީސް ނަޝީދު ނެރުމަށް ކުރެވެންހުރި ހުރިހާ ކަމެއް ކުރާނެ ކަމަށް އެމްޑީޕީން ދަނީ ބުނަމުންނެވެ. އަދި އިންތިހާބުގައި ނަޝީދަށް ވާދަ ކުރެވޭނެ ކަމުގެ ޔަގީން ކަމަށް ވެސް ދަނީ ބުނަމުންނެވެ. ނަޝީދަށް އިންތިހާބުގައި ކުރިމަތިލެވެން އަންނަނީ ގާނޫނީ ފުރޮޅުމެއްގެ ތެރެއިންނެވެ.

މިހާތަނަށް އާއިރުވެސް ނަޝީދަށް ވާދަކުރެވޭނެ މަގެއް ފަހި ކުރުމަށް އެމްޑީޕީން މާބޮޑު މަސައްކަތް ތަކެއް ކުރަމުންދާ ތަނެއް ނުފެނެ އެވެ. ނުވަތަ އެހެން ކެނޑިޑޭޓެއް ތައްޔާރު ކުރުމަށް މަސައްކަތް ކުރަން ބޭނުން ވެގެން އުޅޭ ތަނެއްވެސް ނުފެނެ އެވެ. ފެނިގެން މިދަނީ ބޭރުގެ ޕްރެޝަރަށް ސަރުކާރުން ނަޝީދަށް ފުރުސަތު ދޭނެ ކަމަށް ބަރޯސާވެގެން އަތް އުރާލައިގެން ތިބި މަންޒަރެވެ.

ނަޝީދަށް ފުރުސަތު ދިނުމަށް ސަރުކާރަށް މަޖުބޫރެއް ނުވާނެ އެވެ. އެކަމެއް ނުވެސް ކުރާނެ އެވެ. އދ. ގެ ވޯކިން ގްރޫޕަކުން ނިންމާ ނިންމުމަކީ އދ. ގެ މަޖިލީހުން ނިންމާ ނިންމުމެއް ނޫނެވެ. އދ. ގެ އެކި އެކި ގުނަވަންތައް އެކުވެގެން ގައުމަކުން ނެރެންވީ ކެނޑިޑޭޓެއް އަނގާނެ ކަމަށް ބަލައިގެނެއް ނުވާނެ އެވެ.

"މިވެނި ކެނޑިޑޭޓަކު ކުރިމަތި ނުލައިފިނަމަ އިންތިހާބު ނުބޭއްވެނެ ކަމަށްބުނެ އދ. އަކުން ނާންނާނެ، ޔޫރަޕިއަން ޔުނިއަން އަކުންވެސް އެކަން އެގޮތަށް ކުރުމަށް ނާންގާނެ، އެންމެ ގާތުން ސާކުން ވެސް ނާންނާނެ، ގާނޫނު އަސާސީއާ ހިލާފަށް އެއްވެސް ފަރާތަކަށް ފުރުސަތު ދިނުމަށް އެއްވެސް ފަރާތަކުން ބާރެއް ނާޅާނެ،" ނިހާން ވިދާޅުވި އެވެ.

ނަމަވެސް ގާސިމް އަށް އިތުރު އެއް ކުރިމަތި ލުމެއް އެބަ އޮތެވެ. މަޖިލީހުން 2015 ވަނަ އަހަރު ގާނޫނު އަސާސީއަށް ގެނައި ބަދަލެވެ. އެއީ ރައީސް ކަމަށް ކުރިމަތިލެވޭ ފަރާތުގެ އުމުރަށް ގެނައި ބަދަލެވެ. މިހާރު ގާނޫނު އަސާސީގައިވާ ގޮތުން ރައީސް ކަމަށް ކުރިމަތި ލެވޭނީ އުމުރުން 30 އަހަރާއި 65 އަހަރާ ދެމެދުގެ ބޭފުޅަކަށެވެ. އެގޮތުން ބަލާއިރު ގާސިމް އަށް މިވަނީ ދެކޮޅުން ވެސް ބެދިފަ އެވެ.

ދެން ހުންނެވީ ރައީސް މައުމޫނެވެ. ގާސިމް އެކޭ އެއްފަދައިން ރައީސް މައުމޫނަށް ވެސް ކުރިމަތި ލުމުގެ އުމުރު ވަނީ ކަޓާފަ އެވެ. ނަމަވެސް މިއޮތް ކުޑަ ދުވަސްކޮޅުގެ ތެރޭގައި ގާނޫނު އަސާސީ އަށް ބަދަލުގެނެސް މައުމޫން، ރައީސް ކަމަށް ކުރިމަތިލުމަށް ފުރުސަތު އެބައޮތެވެ. މަޖިލީހުގެ ހަތަރުބައި ކުޅަ ތިންބައި ވޯޓުން އެކަން ވެދާނެ އެވެ. ނަމަވެސް އެކަން ކުރުމަށް ދެކޮޅުންވެސް ތައްޔާރަށް އޮތްހެން ހިޔެއެއް ނުވެ އެވެ. އެހެންވީމާ ރިޔާސީ އިންތިހާބަށް އިދިކޮޅުން ކުރަންޖެހޭ މަސައްތަކެއް އަދި ނުކުރެވެ އެވެ.