ވާހަކަ

ދަސްނުވި ހިތް

މީހުންގެ މިޒާޖަށް ކުއްލި ކުއްލިއަށް ބަދަލު އައުމަކީ ވެދާނެ ކަމެއް ހެއްޔެވެ؟ މާބޮޑަށް ހެޔޮ ބޮޑުވުމަކީ ކަމެއްގެ ނިޝާނެއް ހެއްޔެވެ؟ އެއީ އަލާމާތެއް ހެއްޔެވެ؟

ނޫނެކެވެ. ހާލަތާއި ޒަމާން ގެންނަ މުސީބާތްތަކުން މީހުންނަށް ބަދަލު އާދެއެވެ. ނުވިސްނޭ އެތައް ބަޔަކަށް ފަހުން ވިސްނެއެވެ. ގޯސްކޮށް އުޅުނު ކިތައް މީހުން މިހާރު އިސްލާހު ވެއްޖެ ހެއްޔެވެ؟ މިސްކިތް ނުފެންނަ ކިތައް މީހުން ފަސްވަގުތަށް މިސްކިތަށް އަރަން ފަށައިފި ހެއްޔެވެ؟ ކޮނޑާއި ބުރަކަށި ހާމައަށް ދައްކައިގެން، ސޯޓު ލައިގެން ހުސްފައިގައި އުޅުނު ކިތައް މީހުން ނިވާ ވެއްޖެ ހެއްޔެވެ؟ އެއް މަގުން ނުހިނގުނު ކިތައް މީހުން އެއް ސުފުރާއިން ބަނޑުފުރަން ފަށައިފި ހެއްޔެވެ؟ މިއީ އަހަންނަށް ފެންނަ ހަގީގަތެވެ. ލޮލު ކުރިމަތިން ކުލަވާ މަންޒަރުތަކެވެ.
އެކަމަކު އެއީ ގޯސް ވިސްނުމެކެވެ. އަހަންނަށް ފެނުނު މަންޒަރާއި ކުރެވުނު ތަޖުރިބާ ތަފާތުވީއެވެ. މާބޮޑަށް ހެޔޮ ބޮޑުވުން އަހަންނަށް މާނަ ކުރެވުނު ގޮތް ގޯސްވީއެވެ. މިޒާޖަށް އައި ކުއްލި ބަދަލު ތަރުޖަމާ ކުރެވުނު ގޮތް ނުބައި ވީއެވެ. ބޭރުފުށުގެ ކުލައާއި އެތެރެއާ ދިމާވެދާނެ ކަމަށް ހީކުރުން ގޯސްވީއެވެ.

ރިޔާޒަކީ އަހަރެންގެ އަލަތު ލޯތްބެއް ނޫނެވެ. އެހެނަސް އެއީ އަހަރެންގެ އަލަތު ފިރިމީހާއެވެ. ރިޔާޒުގެ ހުވަފެނީ ރާނީއަކީ އަހަރެން ކަމަށް އޭނާ އަބަދު ވެސް ބުނެއެވެ. އަހަރެން އެހަނދާންވެއެވެ. އޭނާ ބުނާ ޖުމުލަތައް ހަނދާންވެއެވެ. އޭގައި ހުންނަ ބުރަދަނެއް އޭރަކު ނުވިސްނެއެވެ. އަހަރެން މުނީޒާ ރައްޓެހިވީ އޭނާ އާދޭސްކޮށްކޮށް ހުއްޓައެވެ. މުނީޒާ ރައްޓެހިވި ފަހުން ރިޔާޒަށް އައި ބަދަލު ފެނުނެވެ. އޭނާ އުޅުނު ގޮތެވެ. އެއްދުވަހު އޭނާ ބުނި ޖުމުލައެއް އަދި ވެސް ހަނދާނުން ނުފިލާ އެބަހުއްޓެވެ.

"ހިތެއް އޮޅުކުރަން ހިތެއް ފުނޑުފުނޑު ކޮށްލައިފި ނަމަ ފަހުން ރޯން ޖެހިދާނެ."

ކުއްލިއަކަށް މުނީޒު އަހަންނަށް ގެއްލުނީއެވެ. އަހަންނާ ވަކިވީއެވެ. އުމުރަށެވެ. މުޅި އުމުރަށެވެ. އޭނާ ދިޔައީއެވެ. ދުވަހަކު ވެސް ނާންނަ ގޮތަށެވެ. އަހަރެންގެ ހަޔާތުގެ ތަސްވީރުގައި އޭނާ ނެތުނީއެވެ. އޭރު އަހަރުމެންގެ ކައިވެނީގެ މަންޒަރުތައް އޮތީ ކުރަހާފައެވެ. ދުވަސް އޮތީ ނިންމާފައެވެ. އާއިލާއިން އޮތީ އާނ ބަސް ބުނެފައެވެ. ލިބެން އުޅުނީ ހެޔޮ މައިދައިތަ އެކެވެ. ހެޔޮ ފަހަރިއެކެވެ. ނަމަވެސް، ހުރިހާ ކަމަކަށް ހުރަސް އެޅީ ތަގުދީރެވެ. އެކުވެރިންނާއެކު ފަރުމަހަށް ގޮސް އުޅެނިކޮށް ގޮތްތަކެއްވީއެވެ. ފަރުވާ ދެވޭނެ ތަނަކަށް ނުގެނެވި އުޅެނިކޮށް ފުރާނަ ދިޔައީއެވެ.

އެއީ ހިތްދަތި ދުވަހެކެވެ. އަސަރު ކުރި ރެއެކެވެ. އެހައި ހިސާބުން މުޅި މަންޒަރު ބަދަލުވީއެވެ. ލޯބިން ބިނާކުރި ހުވަފެނީ މަންޒިލު ސުނާމީ އަރައި ދޮވެލީއެވެ. ހަމައަކަށް އެޅުނީ ދުވަސްގަނޑެއް ފަހުންނެވެ. ރިޔާޒު ހުރީ ފުރުސަތަށް ބަލަބަލައެވެ. އަހަރެން ހިފީ ރިޔާޒު ދެވަނަ ފަހަރަށް ދިއްކޮށްލި އަތުގައެވެ. ރިޔާޒަކީ ފަތުރުވެރިންގެ ހާދިމެކެވެ. ފުރަތަމަ ފެނިލުމުން ހިތްލަންބުވާލާނެ ހިނިތުންވުމެއް އޭނާ ގެންގުޅެއެވެ. އަހަންނަށް އަޅައިގަތީ އެ ހިނިތުންވުމުގައެވެ. ހިތްދޫކޮށް ލެވުނީ ވެސް އެ ހިނިތުންވުމަށެވެ. މުނީޒުގެ ހަނދާން ތަކުން ނުކުންނާށެވެ. އަހަރެންގެ ހިތުގައި ރިޔާޒުގެ ނަން ލިޔަން ޖެހުނީ ހިތާއި ދެކޮޅަށެވެ. އަހަންނަށް ޖެހުނީ ލޯބިވާށެވެ. ހިތަށް ވިސްނައިދީގެންނެވެ. ގަދަކަމުންނެވެ.

"ހަޔާތަކީ އަޑި ގުޑަން ގިނަ ވާދީއެއް. އަބަދު އެއްގޮތަކަށް ނޯންނާނެ. އެ ހަނދާނުގައި ކިތައްމެ ދުވަހަކު ނުކައި ނުބޮއި އުޅުނަސް ވާނެ ފައިދާއެއް ނޯންނާނެ. ހުރިހާ ދެރައެއް ލިބޭނީ ދަރިފުޅަށް. ހަލާކު ވާނީ ދަރިފުޅުގެ ދިރިއުޅުން. ދުނިޔެއަކީ އެހައި ކުޑަތަނެއް ނޫން." އަހަރެންގެ ވިސްނުން ބަދަލުކޮށްލީ މަންމަގެ ބަސްތަކުންނެވެ.

އެއީ ކިހާ ބޮޑު ތެދެއް ހެއްޔެވެ؟ ދުނިޔެއީ ކިހައި ފުޅާ ތަނެއް ހެއްޔެވެ؟ ކިހައި ބޮޑު ތަނެއް ހެއްޔެވެ؟ އަހަންނަށް އެހައި ކުޑަކޮށް މި ވިސްނެނީ ކީއްވެ ހެއްޔެވެ؟ އުފަލާއި އަރާމާއި މަޖާ އޮތީ މި ދުނިޔޭގައެވެ. ވޭނާއި ކެކުޅުމާއި ހިތްދަތިކަން ވެސް އޮތީ މި ތަނުގައެވެ. މަތީ ހުރެ ބަލައި އިރު އިންސާނުން ފެންނާނީ ވެލި ފުކެއް ހެންނެވެ. އެކަމަކު މީހުންގެ ހިތް ކައުނަށް ވުރެ ބޮޑެވެ. ބޮޑެތި ގުރަހާނާ ތަކަށް ވުރެ ފުނެވެ. އަހަންނަށް ދަސްނުވީ އެކަމެވެ. މީހުންގެ ހިތުގެ ފުންކަމެވެ. ފުން މިނެވެ. މަކަރުވެރި ރޭވުންތަކެވެ. ހީލަތްތެރި މަކަރެވެ.

"އަހަރެން ބޭނުމެއް ނޫން ލަސްކުރާކަށް. ބޭނުން ވަނީ އަވަހަށް ކައިވެނި ކުރަން،" ކުރީގެ ތަޖުރިބާގެ އަލީގައި އަހަރެން ގޮތެއް ނިންމީމެވެ. "ކޮންމެ ހާލަކަށް ވެސް އަހަރެން ފެތޭނަން. އަހަރެން ހޭނޭނަން."

އެކަމާ ރިޔާޒު ދެބަހެއް ނުވެއެވެ. އޭނާ ބޭނުން ވާނީ އެގޮތް ކަން އަހަންނަށް މާ ކުރިން ވެސް އެނގެއެވެ.

"ސުޒީ ބޭނުންވާ ގޮތަށް ހުރިހާ ކަމެއް ވެސް ނިންމާނީ. ހުރިހާ ބާރެއް ސުޒީއަށް ދޫކޮށްލައިފަ." ރިޔާޒު އެބުނީ ކިހައި ބޮޑު ތެދެއް ހެއްޔެވެ؟

ކައިވެނީގެ ކަންތައް ނިންމުމުގައި އޭނާ ބަހެއް ނުކިޔައެވެ. ގޮތެއް ނުނިންމައެވެ. ހުރިހާ ކަމެއް ނިންމީ އަހަރެން ބޭނުންވި ގޮތަށެވެ. ހުރިހާ ކަމެއްގެ ކުރީ އަހަރެން އެދޭ ގޮތަށެވެ. ރިޔާޒު އެ ހުރިހާ ކަމަކަށް ރުހި ގަބޫލުވިއެވެ. ޚިޔާލު ތަފާތެއް ނުވިއެވެ. ކައިވެނީގެ ކަންކަން ނިންމީ އާދައިގެ ގޮތަކަށެވެ. ވަރަށް އާދައިގެ ގޮތަކަށެވެ. މަންމަމެން އެކަމާ ކުދިކިޔެވެ. ނަމަވެސް މަންމައަށް އަހަރެން އެނގޭނެއެވެ. ބުނާކަށް ނުޖެހޭނެއެވެ.

"އަހަރެން ބޭނުންވަނީ ވީހާ އަވަހަށް ކުއްޖަކު ހޯދަން." ރިޔާޒުގެ ބޭނުންވާ ގޮތް ބުނީ ކައިވެންޏަށް ހަފުތާއެއް ވީފަހުންނެވެ.
"އަހަރެން އަދި ވަގުތުކޮޅެއް ބޭނުންވޭ. އަދި ތަންކޮޅެއް އަވަސް." އަހަރެންގެ ޚިޔާލު ތަފާތުވިއެވެ.

އަހަރެން ހީކުރީ ރިޔާޒު ދެކޮޅު ނަހަދާނެ ކަމަށެވެ. އަހަރެން ބޭނުންވާ ގޮތަށް އެކަން ވެސް ދޫކޮށްލާނެ ކަމަށެވެ. އަހަރެންގެ ނިންމުމަކީ އޭނާގެ ނިންމުމަށް ވާނެ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް ކަންވީ އެހެންނެއް ނޫނެވެ. ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ޚިޔާލު ތަފާތުވިއެވެ. އޭރު އެއީ ކުރިފަޅައިގެން ހެދިދާނެ ގަހެއް ކަމެއް އަހަންނަކަށް ނުވިސްނުނެވެ. ފެން ނުދިނަސް އެ ގަސްހެދި ފޯދިގެން އޭގައި އަޅާ މޭވާ ކެވިގެން މަރުވެދާނެ ކަމަށް ހިތަށް ވެސް ނާރައެވެ.

"އެބައޮތް ގޮތެއް." އަހަރެން ބުނެލީމެވެ. "އުޅެން އަހަރުމެންގެ ގެއަށް ބަދަލުވާންވީނު. އޭރުން އަހަންނަށް އެއްބަސް ވެދިދާނެ."
ރިޔާޒުގެ ވިސްނުމާ އަހަރެންގެ ވިސްނުން އެއްގަލަކަށް ނާރަނީސް ދެވަނަ މައްސަލައާ ކުރިމަތިލާން ޖެހުނެވެ. ރިޔާޒުގެ ވިސްނުން އަހަންނަށް ދޭހަ ކުރާކަށް ފަސޭހައެއް ނުވިއެވެ. އަހަރެން ހީކުރީ އޭނާ ބޭނުންވަނީ ދަރިއެއް ކަމަށެވެ. ފަސޭހައިން އެކަން ވާން އޮތްގޮތް އަހަރެން ބުނީމެވެ. ސަބަބުތައް ގިނަވީ މައެވެ.

އަހަންނަށް އުޅެން ޖެހެނީ ކުއްޖަކު ގެންގުޅެވޭ ވަރު ކޮޓަރިއަކު ނޫނެވެ. އެއީ ކޮށްޓެކެވެ. ފާރުގައި ސިމެންތިއެއް ނުޖަހައެވެ. ތަޅުމުގައި އޮތީ ފޮޅި، އޮޅި އިރިފައިވާ ތަރުފާއްޔެކެވެ. ނިދަން ހުރީ ލަކުޑިން ޖަހައިފައިވާ ހަނި އެނދެކެވެ. އޮށޯވެއްޖެ ނަމަ މަޅުތަކުން އަޑު ކިޔައެވެ. އެނދުގައި އޮތީ ދެފުށް ފިތި ކަޅުވެފައިވާ ތުނި ގޮދަޑިއެކެވެ. އެނދުގައި އޮށޯވެ ބަލައިލުމުން ފެންނަނީ ވަކަރު މަތީ ދުވާ މީދާތަކެވެ. ކަންކަނުގައި ގިނަވެ ބޯވެފައިވާ މަކުނުވާތަކެވެ. ކޮޓަރީގައި އިތުރަށް ހުރީ އަރިވެފައިވާ ފޮތި އަލަމާރިއެކެވެ. ކޮޓަރީގައި އުޅެން ޖެހެނީ އެތެރެއަށް ނޭވާ ހިފަހައްޓައިލައިގެންނެވެ. ދުވާ ވަހުންނެވެ. ފެންވަރަން ޖެހެނީ ގިފިލިންނެވެ. ފާޚާނާ ކުރަން ޖެހެނީ ހަނޑަސްބުރި ޖަހައިގެންނެވެ.

އެކަމަކު އަހަރެންގެ އުޅުނީ އެކަހަލަ ތަނެއްގައި ހެއްޔެވެ؟ ހާމަ ގިފިއްޔަކުން ފެންވެރި ހަނދާނެއް ނުވެއެވެ. އަހަރެން ކޮޓަރިއަކީ ފިނިހޫނުމިން ހެޔޮ ކުރެވޭ ކޮޓަރިއެކެވެ. ނިދީ މަޑު ގޮދަޑީގައެވެ. ކޮޓަރީގައި ފާޚާނާ ހުރެއެވެ. ދޮންނަ މެޝިން ހުރެއެވެ. ބޭނުން އިރަކު އިސްތިރި ކުރެވެއެވެ.

ދެން އޮތީ ބަދިގެއެވެ. އޮށިން ބިތްގަތާފައި ހުރި ކުޑަކުޑަ ތަނެކެވެ. ކައްކަން ޖެހުނީ މަށި އުނދުނުގައެވެ. ދަރުންނެވެ. އުނދުނަށް ހުޅު ލައިފިނަމަ ދެ ލޯ ހީވާނީ ބޭރަށް ނުކުމެދާނެ ހެންނެވެ. މުޅި ތަނުގައި އޮންނާނީ ދުމެވެ. ބަދިގެއިން ނިކުތުމަށްފަހު އޮންނާނީ ކެއްސުމެވެ. ކެއްސާ ކެއްސާ ގޮސް މީހާ ހަލާކުވާ ވަރުވާނެއެވެ. އެއިން އެއްވެސް ކަމަކާ އަހަރެން ޝަކުވާއެއް ނުކުރަމެވެ. އެއީ މައްސަލައަކަށް ނަހަދަމެވެ. ފަސްއިނގިލި ތަފާތުކަން ވިސްނެއެވެ.

"ކެތްވެޔޭ ހިތަށް އަރާ." އަހަރެން ވާހަކަތައް އަހައިފައި މަންމަ ބުނެލިއެވެ.

"މަންމައެއްނު ބުނީ ދުނިޔެއަކީ އަޑިގުޑަން ގިނަ ތަނެކޭ." އަހަރެން މަންމަގެ އުނގުގައި ބޯ އަޅައިލީމެވެ.

މަންމަ އަހަރެންގެ ބޮލުގައި ފިރުމައިލިއެވެ. ލޯބިން ފުރިގެންވީ ގޮތަކަށެވެ. އަހަންނަށް ލޯ މަރައިލެވުނެވެ.

"މި އެ ޒަމާނެއް ނޫނެއްނު. އަނެއްކާ ރިޔާޒަށް ނުލިބެނީ އެއް ވެސް ނޫނެއްނު،" މަންމަ ފުން ނޭވާއެއް ދޫކޮށްލިއެވެ. "ދަރިފުޅާ! ފިރިން މުރާލިކޮށް، އެމީހުން ޒިންމާދާރު ކުރުވާނީ ވެސް އަނބިން. މިހާރު ތިއީ އެކަކު. އެއް ހަށިގަނޑެއް. އެއް ފުރާނައެއް. ރިޔާޒުގެ ގޭގައި އިތުރު ބަޔަކު ނެތް. ތިބީ މުސްކުޅި ދެ މަފިރިން. އެމީހުންނަކަށް ތިޔަ ކަންކަން ރަނގަޅެއް ނުކުރެވޭނެ. ތިޔަ ހުރިހާ ކަމެއްގަ އިސްނަގައިގެން ގެ ބިނާ ކުރާން ޖެހޭނީ ދަރިފުޅަށް. ދިރިއުޅުމުގައި ކުލަ ޖައްސާނީ އަނބިން. އަނބިންގެ ހިތްވަރުން."
އަހަރެން ހީކުރީ މަންމަ ދައްކާނީ އެހެން ވާހަކައެއް ކަމަށެވެ. މަންމަގެ ވާހަކަ ފެށި ގޮތުން އަހަންނަށް މާނަ ކުރެވުނީ ވެސް އެހެންނެވެ. ނަމަވެސް، ނިމިގެން ދިޔައީ އެހެން ގޮތަކަށެވެ. މަންމަގެ ވާހަކަތަކުން އަހަރެންގެ ހިތުގައި އަޒުމު އާލާވިއެވެ. ހިތްވަރު އިތުރުވިއެވެ.

"މަންމާ ރިޔާޒު ބޭނުންވަނީ ކުއްޖަކު ހޯދަން،" އަހަރެން ތެދުވެ މަންމަގެ މޫނަށް ބަލައިލީމެވެ. "ކިހިނެއް އަހަރެން؟"
މަންމަ ވެސް އަހަރެންގެ މޫނަށް ބަލައިލިއެވެ. ފުން ނަޒަރަކުންނެވެ. އެ ދެ ލޮލުގެ ތެތްކަން އިތުރުވަމުން ދިޔައެވެ. މަންމަގެ ތުންފަތް ހަރަކާތްކޮށްލިއެވެ. ދެއަތް ނަގައި އަހަރެންގެ ދެ ކޮލުގައި ހިފައިލިއެވެ.

"ދެކޮޅު ނަހަދާ އާނ ބަސް ބުނޭ. ފިރިމީހާއާ ދެކޮޅު ވާން ފަށައިފި ނަމަ ދިރިއުޅުމުގެ ބަރަކާތެއް ނުހުންނާނެ." މަންމަ އަހަރެން ދަތްދޮޅީގައި ހިފައިލިއެވެ. "މާ ބޮޑަށް ހާސް ނުވޭ. މަންމަ ހުންނާނީ ދަރިފުޅާ އެކު."

ކައިވެންޏަށް ފަސްވަނައަށް ވީ ހަފުތާގައި ރިޔާޒު ފުރައިގެން ދިޔައީއެވެ. ފުރުމުގެ ކުރިން ޖެހުނު ލައް ފިލުވައިލީމެވެ. އިސްނެގީ އަހަރެންނެވެ. ހިތާ ދެކޮޅަށް ނަމަވެސް ރިޔާޒު ބޭނުންވާ ގޮތަށް އެއްބަސްވެގެންނެވެ. އޭގެ ފަހުން ހުރިހާ ކަމެއް ދިޔައީ ރަނުން ރަނަށެވެ. އަހަރުމެން މަޝްވަރާ ކުރަމެވެ. ވާހަކަދައްކަމެވެ. ހިޔާލު ތަފާތެއް ނުވެއެވެ. އަހަރެންގެ ވާހަކައަށް ރިޔާޒު އެއްބަސް ވެއެވެ. ރިޔާޒު ބޭނުންވާ ގޮތަށް އަހަރެން އާނ ބަސް ބުނަމެވެ. އެކަމަކު ވެސް އަހަންނަށް ފާހަގަވި ކަމެއް އޮވެއެވެ. ހިޔާލު ތަފާތު ކަމެއް ނަމަ ހޫމް އަކުން ނިންމާލާކަމެވެ.

އަހަރެން އަޒުމު ކަނޑައެޅީމެވެ. ދިރިއުޅުން ކާމިޔާބު ކުރާށެވެ. ވީރާނާވެފައިވާ ގެ އަލުން އިމާރާތް ކުރާށެވެ. ކުއްޖަކު ލިބެންވާ އިރަށް އުޅެވޭނެ ރަނގަޅު ތަނެއް ބިނާކުރާށެވެ. ހިތުގައި އުއްމީދީ ގެ ކުރަހައިލީމެވެ. ހުވަފެނީ ގަނޑުވަރެވެ. އެކަން ރިޔާޒަށް ކިޔައިދިނީމެވެ. އޭނާ ހޫމް އަޅުވާލިއެވެ. އަހަރެން މާނަކުރީމެވެ. ކުރިއަށް ދާންވީ ކަމަށެވެ. އެކަމާ ރިޔާޒު ނުބެހެއެވެ. ދެކޮޅެއް ނަހަދައެވެ. ފާޑެއް ވެސް ނުކިޔައެވެ.

ރިޔާޒު ރިސޯޓަށް ދިޔަތާ ހަފުތާއެއް ވާން ކައިރިވީ އިރަށް އަހަންނަށް އުނދަގޫވާން ފެށިއެވެ. ބޯ އަނބުރަނީއެވެ. މޭ ބޮޑުވަނީއެވެ. ހޮޑުލަވާ ގޮތް ވަނީއެވެ. އެނދުން ތެދުވާ ހިތް ނުވަނީއެވެ. އެއްޗެއްގެ ވަސް ދުވާއިރަށް އޯކަށް ދެމެވެނީއެވެ. އަހަންނަށް ޝައްކުވާން ފެށިއެވެ.

"ދެން ބަލައިގެން އުޅޭނީ!" ރިޔާޒުގެ އަޑުގައި އުފާވެރިކަމެއް ނެތެވެ. ފޯނުން ވާހަކަދެއްކި އިރު އެކަން އަހަންނަށް އިހުސާސްކުރެވުނެވެ.

އޭރު އަހަރެން ކުރާން ބޭނުންވި އެއްވެސް ކަމެއް ނުކުރެވެއެވެ. އެއްވެސް މަސައްކަތެއް ނުފެށެއެވެ. ގެއަށް ގެންނަން ބޭނުންވި ބަދަލު އޮތީ ބޮލުތެރޭގައެވެ. އަނެއްކާ ވެސް ޖެހުނީ މަންމަގެ އުނގުގައި ބޯ އަޅާށެވެ. މަންމަ އަހަންނަށް އެހީތެރިވިއެވެ. އަހަރެންގެ ހުރިހާ ކަމެއްގެ އެއްކޮޅުގައި ހިފިއެވެ.

"އަންހެނަކު ކުރާން ހިތުލައިފި ކަމެއް ނުވެއެއް ނުދާނެ." މަންމަ ހިނިތުންވެލާފައި އަހަރެންގެ ބޮލުގައި ފިރުމައިލިއެވެ.
އަހަރުމެން ތިބީ އަހަރުމެންގެ ހުވަފެނީ ކޮޓަރީގައެވެ. އެއީ މިހާރު ހަގީގަތެކެވެ. އަހަރެންގެ ގަނޑުވަރެވެ. އެންމެ ޒަމާނީ ކޮޓަރިއެކެވެ. ޒަމާނީ ފަރުނީޗަރެވެ. ސްމާޓް އާލާތްތަކެވެ. ފިނިހޫނުމިން މިން ކުރެވޭ ކޮޓަރިއެވެ.

"މަންމައަށް ހުރިހާ ޝުކުރެއް. ހަތަރު މަސް ތެރޭ މިހާ ބޮޑު ކަމެއް ކުރެވޭނޭ ވެސް ހިތަށް ނާރަ." އަހަރެން ބަނޑުގައި އަތް ޖައްސައިލީމެވެ.

"ވިހާ ގަދަވާން ވާއިރަށް އެ ކޮޅު ދެ ކޮޓަރި ވެސް ނިމޭނެ. ބަދިގެ މި ހަފުތާގައި ނިމޭނެ." މަންމަ ހިނިތުންވެލިއެވެ. "މި މަންމައާއި ބައްޕަގެ ފަރާތުން މާމަ ދަރިފުޅަށް ދިން ހަދިޔާއެއް."

މަސައްކަތް ދާގޮތާއި ކަންކަން ރާވާ ގޮތް ދުވަހުން ދުވަހަށް ރިޔާޒަށް ކިޔައިދެވެމެވެ. ކަމެއް ސިއްރެއް ނުކުރަމެވެ. ދޮގެއް ނަހަދަމެވެ. އޮޅުވައެއް ނުލަމެވެ. ލިބެން އުޅޭ ދަރިފުޅަށް ޓަކައި އަހަރެން ފޮނި އުއްމީދުތަކެއް ކުރާތީއެވެ. ރިޔާޒު ބޭނުންވާ ކަންތައް ކޮށްދެވޭތީ އަހަރެން އުފާވެއެވެ.

ރިޔާޒު ރަށަށް އައީ އަހަރެން ވިހަން ކައިރިވުމުންނެވެ. ގެއަށް ގެނެސްހުރި ބަދަލު ފެނިފައި އޭނާ ހައިރާންވިއެވެ. ކުރު މުއްދަތެއްގައި އެހައި ބޮޑު ބަދަލެއް ގެނެއުމުން އޭނާ ތައުރީފުކުރިއެވެ. އަބާދާއި އަބަދު އެވާހަކަ ދައްކައެވެ.

"ތޭންކްސް. އަހަންނަކީ ފުރިހަމަ ފިރިހެނެއް ކަން ގަބޫލުކުރެވިއްޖެ. މި ވަރަށް ބޮޑު ހުވަފެނެއްގައި ޖެހުނު ހަގީގީ ކުލައެއް،" ރިޔާޒު އަހަރެންގެ އަތުގެ ތެރެއަށް އިނގިލިތައް މަހައިލައިގެން ދިޔަރެސް މަތީ ހިނގަމުން ބުނެލިއެވެ. "ސުޒީ ދެ ކޮޅު ހެދީނު. އެކަމު ހުރިހާ ކަމެއް ފުރިހަމަވީނު މިއޮށް."

"އެ މި ލިބެން އުޅޭ ދަރިފުޅުގެ ބަރަކާތްތެރިކަން. މި ކުއްޖާފުޅުގެ ސަބަބުން ލިބުނު ނިއުމަތްތައް." ރިޔާޒުގެ އަތް ގެނެސް އަހަރެން ބަނޑުގައި ޖައްސައިލީމެވެ.

ވިހެއުމުގެ ކުރީން ވެސް ހުރިހާ ކަމެއް ދިޔައީ ވަރަށް އަމާންކޮށެވެ. ވިހެއުމަށް އަހަރުމެން ދިޔައީ މާލެއަށެވެ. މާލޭގައި ހޭދަކުރި ދުވަސްތައް ވެސް ވީ ވަރަށް އުފާވެރި ހަނދާންތަކެއް ގެނުވައިދިން ދުވަސްތަކަކަށެވެ. ކެތްތެރިކަމާއެކު އިންތިޒާރު ކުރި ދުވަސްތަކަކަށެވެ. އިންތިޒާރު ތަކަށް ނިމުމެއް އައެވެ. އަހަރުމެންގެ އަލަތު ދަރިފުޅު އުފަންވިއެވެ. ދަރިފުޅަށް ނަން ކިޔުން ދޫކޮށްލީ ވެސް ރިޔާޒަށެވެ. ފަޒްގެ ނަމުން ދަރިފުޅަށް ނަން ކިޔެވެ.

މާލޭގައި ދެ ހަފުތާ މަޑުކުރުމަށް ފަހު އަހަރުމެން އައީ ރަށަށެވެ. އަހަރެން ވަރަށް އުފާވިއެވެ. ރިޔާޒުގެ ރަނގަޅު ކަމުންނެވެ. އޯގާތެރިކަމުންނެވެ. އޭނާގެ ފަރާތުން ލިބެމުން ދިޔަ ފިރުމުން ތަކުންނެވެ. ފަޒް އަށް ދޭ ސަމާލު ކަމުންނެވެ. ފަޒް ލިބުނު ފަހުން އޭނާއަށް ބޮޑު ބަދަލެއް އައިކަން ގަބޫލުކުރެވުނެވެ. އިސްވެ އޭނާ ވާހަކަދައްކަން ފެށިއެވެ. ހޫމް އަޅުވައިލާން ހިތަށް ވެސް ނާރައެވެ. އަހަރެން ގަބޫލުކުރީ އޭނާ ޒިންމާދާރުވީ ކަމަށެވެ. އޭނާ ބަދަލުވީ ކަމަށެވެ.

"ކޮބާ މަންމަ ބުނިހެންނު ވީ؟ ރިޔާޒު ކިހައި ހެޔޮ. ކިހައި ރަނގަޅު." ފަޒް އުރައިގެން އޭނާއަށް ސަކަރާތް ޖަހަން ހުރި ރިޔާޒަށް އިޝާރާތްކޮށް ވައި އަޑުން މަންމަ ބުނެލިއެވެ.

މަންމަގެ މޫނަށް ބަލައިލަމުން އަހަރެން ހީލީމެވެ. އެ ދުވަހު މަންމަ ބުނެދިނީ ތެދެއްކަން އަހަންނަށް ވިސްނުނެވެ. ބޭނުން ނުވާ ބައެއް ކަންކަމާ ކުރިމަތިލާން ޖެހޭނެއެވެ. ހަޔާތެއް ކާމިޔާބު ވާނީ ވެސް އެތައް ގުރުބާނެއްގެ ސަބަބުންނެވެ. ކޮންމެ ދުވަހަކީ ފަސޭހަ ދުވަހަކަށް ނުވެދާނެއެވެ. ކޮންމެ ކަމަކީ އުއްމީދާ އެއްގޮތަށް ނިމޭ ކަމަކަށް ވެސް ނުވެދާނެއެވެ. ކޮންމެ ކަމަކަށް ވެސް އޮންނާނީ ކެތްތެރިވުމެވެ. ކެތްކުރުމެވެ. ކެރިގެން ކުރިމަތިލުމެވެ.

ރިޔާޒުގެ ޗުއްޓީ ހަމަވިއެވެ. އޭނާ ފުރަން ޖެހުނެވެ. ފުރާން ޖެހޭތީ އޭނާ މޫނުމަތިން އެ ކުލަތައް ފެންނަމުން ދިޔައެވެ. އެތައް ފަހަރަކު ވަޒީފާއިން ކެނޑެންވީއޭ ބުންޏެވެ. ކޮންމެ ފަހަރަކު ވެސް އޭނާއަށް ވިސްނައި ދެނީ އަހަރެންނެވެ. ޒިންމާދާރުވާން ޖެހޭނެ ކަން ވިސްނައިދީގެންނެވެ. އާއިލާގައި އޭނާގެ މަގާމު ހަނދާންކޮށްދީގެންނެވެ. އެންމެފަހުން އޭނާ ފުރަން ނުކުތެވެ. ފުރަން ނުކުމެފައި ވެސް ގެއަށް ވަދެ ދަބަސް ބެހެއްޓިއެވެ. އެތައް ވާހަކައެއް ދެއްކުމުން އަނެއްކާ ވެސް ނުކުތެވެ.

"ހަމަ ދާންވީތަ؟" ރިޔާޒު ހިނިތުންވެލިއެވެ. "ފަހުން ދެރަ ނުވާތި!"

ރިޔާޒު ބުނި ޖުމުލައިގެ ފަހަތުގައި ވަނީ ކޮން މާނައެއްކަން އަހަންނަކަށް އެ ދުވަހަކު ނުވިސްނުނެވެ. އޭނާ ނުދާން ވަރު ދައްކަމުން ދިޔައީ ކީއްވެ ކަމެއް ވެސް އަހަންނަކަށް ނޭނގުނެވެ. އެންމެފަހުން އޭނާ ގެއިން ނުކުތެވެ. އަހަރެން ފަޒް ގޮވައިގެން ބޭރު ދޮރާ ހަމައަށް ނުކުތީމެވެ. ރިޔާޒު ހުރީ ފެންކަޅި ވެފައެވެ. އޭނާ މޫނުމަތި ވަނީ މިލައި މޯޅިވެފައެވެ. އެއީ އާޓެއް ކަމެއް ނޫނީ ކަންދެއްކުމެއް ކަމެއް އަހަންނަކަށް ނުވިސްނެއެވެ.

ރިޔާޒު ދިޔަ ފަހުން ގޭތެރެ ވަރަށް ފަޅުވިއެވެ. މަންމަ އެކަން ދެނެގަތެވެ. ދޭތެރެ ދޭތެރެއިން ރިޔާޒުގެ ބައްޕައާއި މަންމަ ވެސް ފަޒް އުރައިލައެވެ. އަހަރެން ބޮލަށް އުނދަގޫވާ އެހެން ކަމެއް ވާން ފެށިއެވެ. މަންމަ އެކަން ދެނެގަތެވެ.

"ކީއްވެ ރޫހު މަރުވެފަ، މާޔޫސްވެފަ ތި ހުންނަނީ. މަންމައަށް ކަމެއް ސިއްރު ކުރަނީތަ؟" ފަޒް އުރައިގެން އިނދެ މަންމަ އަހައިލިއެވެ.
"ނޭނގެ. ދެތިން ރޭ ވެއްޖެ ފާޑެއްގެ ހުވަފެނެއް ފެންނަތާ،" އަހަރެން ކިޔައިދިނީމެވެ. "އެކަމާ ވިސްނެނީ."

"ކޮން؟" މަންމަގެ ނިތުން އަހައިލިއެވެ.

"މީހަކު އައިސް ފަޒް ޖަހައި ގަނެގެން ގެންދަނީ. އަހަރެން އާދޭސް ކުރީމަ ވެސް ފަޒްއެއް ނުދޭ. ދެން ފެންނަނީ ރިޔާ ފާޑަކަށް ހެވިފަ ހުން ތަން." އަހަރެން ކިޔައިދިނީމެވެ. "ދެން މިހާރަކަށް އައިސް ރިޔާއަށް ގުޅެނީއެއް ނޫން. ގުޅާ އިރަށް ބުނަނީ ބިޒީއޭ. ދެން އޭނާ ގުޅަނީ އަހަންނަށް ނިދުނީމަ."

އެދުވަހު ވެސް އަހަންނަށް ހިތްވަރު ދިނީ މަންމައެވެ. ހުވަފެނަކީ ބިލާހެއް ކަމަށް ބުނަމުން އެތައް ވާހަކައެއް ދެއްކިއެވެ. މަސައްކަތުގެ މާހައުލުގައި މީހުން އުޅެން ޖެހޭ ގޮތްތައް ކިޔައިދިނެވެ. ގޭތެރޭގައި އިންނަ މީހާއަށް ދުނިޔެ ފެންނާނެ ގޮތާއި މަސައްކަތުގައި އަވަދި ނެތި އުޅޭ މީހުންނަށް ދުނިޔެ ފެންނާނެ ގޮތް ވިސްނައިދިނެވެ. ކުރާނެ ކަމެއް ނެތިފައި ތިބޭ މީހުންނަށް ވަގުތު ގިނަވެގެން އުޅޭނެ ކަމާއި މަސައްކަތް ފުނިޖެހިފައިވާ މީހުންނަށް ވަގުތުދާ ގޮތް ނޭނގޭނެ ކަން ވެސް ހަނދާންކޮށްދިނެވެ. އެއީ ވެސް ތެދުވާހަކައެކެވެ. ފަޒް ލިބުނު ފަހުން އަހަންނަށް ވެސް ވަގުތު އޮންނަނީ މަދުވެފައެވެ. އޭނާގެ ކަންކަން ނިމޭ އިރު ހުންނަނީ ރޭ ވެފައެވެ. މަންމަގެ އެ ވިސްނުން އަހަރެންގެ ބޮލަށް ވަދެގެން ދިޔައީ ވެސް އެހެންވީމައެވެ.

އަހަރެން އަމިއްލައަށް ހިތްހަމަ ޖައްސައިލައިގެން އުޅުނީމެވެ. މާގިނަ ދުވަހެއް ނުވެ ބޮޑު ރާޅު ނަގައި އަހަރެންގެ ބޯމައްޗަށް މުގުރައިލިއެވެ. ކުރިން ރޭކައި ވެސް ނުލައި ހުއްޓައެވެ.

"އަހަރެން މީހަކާ އިންނަން ޖެހިއްޖެ. ސުޒީ ގަބޫލަސް ނުގަބޫލަސް މިކަން ލަސްކުރެވޭ ކަށް ނެތް." ރުންކުރު ރާގެއްގައި ރިޔާޒު ބުންޏެވެ.

"ކީއްވެ؟" އަހަރެންގެ ހަތަރު އުދަރެސް ފެނު ޖެހުނު ކަހަލައެވެ.

"އިތުރަށް ސުވާލު ނުކުރާތި! އުޅެން ބޭނުން ނުވަންޏާ ބުނޭ. އަހަރެން ސުޒީ ބޭނުން ގޮތަކަށް ކަންތައް ކޮށްދީފާނަން."

ދެ ލޮލުން ހޯސްލައިފައި ކަރުނަތައް އޮހިގަތެވެ. ކުރަންވީ ކަމެއް ބުނާންވީ އެއްޗެއް ނޭނގުނެވެ. ހީވަނީ މޭ ގައި ހިތް ތާށިވާހެންނެވެ. އަރު ބެދުނު ހެންނެވެ. ނޭވާ ހާސްވާ ހެންނެވެ. ހިންދިރުވަން އުނދަގޫވާން ފެށިއެވެ.

"ދޫކޮށްލާ." ބުނަން ނުބުނަން ހުރެ އަހަރެން ގަދަކަމުން ބުނެލީމެވެ.

ކުއްލިއަކަށް މޫނުމަތީ ކޮކާ އުޅޭހެން ހީވާން ފެށިއެވެ. ކުދިކުދި ކަޅު ބޮޅުތަކެއް އެކި ދިމަދިމާއަށް ދުވާހެން ވެސް ހީވަމުން ދިޔައެވެ. އަހަރެންގެ އަތުން ފޯނު ދޫވިއެވެ. ކަންފަތް ތެރޭގައި ތަކުރާރުވަމުން ދިޔައީ ރިޔާޒުގެ އަޑެވެ. އޭނާގެ ޖުމުލަތަކެވެ. ކަންފަތް ހީވަނީ ފަޅައިގެން ދާން އުޅޭހެންނެވެ. ރިޔާޒުގެ އަޑާއެކުވަމުން ބަރު ތޫލި އަޑެއް އިވެމުން ދިޔައެވެ. އަހަންނަށް ދެ ކަންފަތުގައި އަތް އަޅައިލެވުނެވެ. އެންމެ ފަހު މުށިގަނޑު މައްޗަށް ތިރިވެވުނެވެ.

ލޯ ހުޅުވާލިއިރު އަހަރެން އޮތީ އެނދުމަތީގައެވެ. ދެ ފަރާތަށް ބަލައިލީމެވެ. ގާތުގައި މަންމަ އިނެވެ. ކުއްލިއަކަށް އަހަންނަށް ތެދުވާން އެނދުގައި އަތްވިއްދައިލީމެވެ. ކުރިމަތިން ފެނުނީ ބައްޕައެވެ. ބައްޕަ ވާހަކަދެއްކީ އަތުންނެވެ. މަޑުން އޮންނާށޭ ބުނެދިނެވެ. ހަމަޖެހިލަން އަންގައިދިނެވެ.

ހުރިހާ ކަމެއް ސާފުވީ އިރު އަހަރެން ވަނީ މިނިވަން ވެފައެވެ. ރިޔާޒު އޮތީ އަހަރެން ވަރިކުރިކަން މެސެޖުން އަންގައިފައެވެ. ބައްޕައަށް ގަބޫލު ނުކުރެވިގެން ރިޔާޒަށް ގުޅިއެވެ. ލިބުނީ އެއް ޖަވާބެކެވެ. ހިތްދަތިކަމުގެ ޖަވާބެވެ. އަހަރެން ދެރަވިއެވެ. ހިތުގައި ޖެހުނެވެ. އެކަމަކު ނުރޮމެވެ. އަހަރެން ވީ ގުރުބާނުގެ އަގު ރިޔާޒު ވަޒަން ނުކުރީމައެވެ. ދުނިޔޭގައި އަހަންނަށް ޓަކައި ހުންނާނީ ހަމަ އެކަނި ރިޔާޒު ނޫން ކަމަށް ވިސްނުނީތީ އެވެ. އެހެން މީހަކު ނެތަސް ފަޒް އަހަންނާއެކު ވާނެތީއެވެ. ބޭފަތާތެރިއެއްގެ ހައްގުގައި އަހަރެން ރޯން ނުޖެހޭނެތީއެވެ.

ރިޔާޒު ވަރިކުރި ފަހުން މިއަދަށް ފަނަރަ އަހަރު ފުރުނީއެވެ. އަހަރެން މި ހުރީ އަހަރެންގެ ގޮތުގައެވެ. އަހަރެން ކުރިއަށް ދިޔައީ ހިތްވަރާއެކުގައެވެ. އެއް ދޮރު ބަންދުވާއިރަށް އެތައް ހާސް ދޮރެއް ހުޅުވޭނެކަން އެނގިގެންނެވެ.

އެ ދުވަހު އަހަރެން ގޮތް ހުސްވެ އާވާރާ ވި ނަމަ އަހަރެން ވެސް ވާނީ ފިނޑިންގެ ސަފުގައެވެ. ރިޔާޒު އަހަންނަށް ލަނޑުދިން ސަބަބުން އެނގުނީ އަދި މިއަދުއެވެ. އޭނާ އަހަރެން ކިބައިން ހިފީ ބަދަލެވެ. އޭނާގެ ހުށަހެޅުމަށް ފުރަތަމަ ނޫނެކޭ ބުނީތީއެވެ. އެކަމަކު އޭނާ ހިފި ބަދަލުގެ ސަބަބުން އަހަންނަށް އެއްޗެއް ނުގެއްލެއެވެ. ލިބުނީ ފައިދާއެވެ. ހިތްހަމަ ޖެހުމެވެ. މިއަދު އަހަންނަށް ހެޔޮލަފާ ފިރިއަކު ލިބިއްޖެއެވެ. ކުޑަކުޑަ އާއިލާއެއް އުފަން ކުރެވިއްޖެއެވެ. ހުރިހާ ފިރިހެނުންނަކީ ކެހިވެރިންނެއް ނޫނެވެ. ބޭވަފާތެރިން ނެއް ވެސް ނޫނެވެ. އެކަން އަހަންނަށް މިއަދު ޔަގީން ވެއްޖެއެވެ. އަހަންނަށް ދަސްނުވީ ރިޔާޒެވެ. އޭނާގެ ހިތެވެ. އޭނާގެ މަކަރުވެރިކަމެވެ. އެކަމު މިއަދު އެކަން ވެސް ވެއްޖެއެވެ.